Bij gaming monitoren zie je steeds vaker hoge verversingssnelheden zoals 144Hz en 240Hz. Beide worden gepresenteerd als een duidelijke upgrade ten opzichte van 60Hz, maar wat is nu het echte, technische verschil tussen 144Hz en 240Hz? En belangrijker: wanneer levert 240Hz daadwerkelijk voordeel op?

Het verschil tussen 144Hz en 240Hz is dat 240Hz de tijd tussen twee frames verlaagt van 6,94 ms naar 4,17 ms, waardoor visuele updates sneller plaatsvinden en de display-latency afneemt, mits je systeem voldoende fps levert.

Wat betekent refresh rate technisch gezien?

De refresh rate van een monitor geeft aan hoe vaak het scherm per seconde een nieuw beeld kan tonen. Bij 144Hz gebeurt dat 144 keer per seconde, bij 240Hz zelfs 240 keer. Technisch gezien bepaalt dit hoe lang een monitor moet wachten voordat een nieuw frame zichtbaar kan worden.

Dat wachten wordt uitgedrukt in frametijd. Bij 144Hz verschijnt er elke 6,94 milliseconde een nieuw frame, terwijl dit bij 240Hz elke 4,17 milliseconde gebeurt. Het verschil tussen beide is 2,77 milliseconde per frame. Dat is geen gevoel, maar een vast meetbaar tijdsverschil.

Waarom frametijd belangrijker is dan “vloeiendheid”

Vloeiendheid is wat je ziet, maar frametijd bepaalt hoe snel nieuwe informatie op je scherm verschijnt. Hoe korter de frametijd, hoe sneller het scherm een nieuw beeld kan tonen nadat de game-engine een frame heeft aangeleverd.

Bij 240Hz is het scherm dus technisch gezien sneller “klaar” om een nieuw frame te tonen dan bij 144Hz. Dat verlaagt de display latency, een onderdeel van de totale vertraging tussen jouw input en wat je ziet.

Hoe beïnvloedt refresh rate de totale latency?

De totale vertraging tijdens het gamen bestaat uit meerdere onderdelen:

• verwerking van jouw input
• game-engine en renderpipeline
• frametijd van de monitor
• input lag van het scherm

Een hogere refresh rate verkleint aantoonbaar één van deze onderdelen: de frametijd. Bij 240Hz hoeft het scherm minder lang te wachten om een nieuw frame te tonen dan bij 144Hz.

Dat betekent niet dat refresh rate alles bepaalt, maar 240Hz verlaagt de minimale mogelijke vertraging wel degelijk, zolang de rest van de keten meewerkt.

Wanneer levert 240Hz technisch voordeel op?

240Hz levert alleen technisch voordeel wanneer je systeem structureel meer dan 144 frames per seconde kan aanleveren. In dat geval kan het scherm die extra frames daadwerkelijk gebruiken en wordt de frametijd verkort.

Houd daar ook rekening mee als je een gaming laptop koopt, want veel laptops hebben een combinatie van cpu, gpu en koeling nodig om zulke hoge fps te halen. Als je fps onder de 144 blijft, verdwijnt dit voordeel grotendeels. De monitor kan dan wel 240 beelden per seconde tonen, maar er zijn simpelweg niet genoeg nieuwe frames beschikbaar. In dat scenario functioneert een 240Hz-monitor in de praktijk vergelijkbaar met een 144Hz-scherm.

Dit geldt niet alleen voor monitoren, maar ook voor tv’s die worden gebruikt voor gaming.

De relatie met input lag en response time

Een hogere refresh rate zorgt voor snellere beeldverversing, maar bepaalt niet alles. Ook input lag en response time spelen een belangrijke rol in hoe direct een game aanvoelt. Input lag bepaalt hoe snel jouw actie zichtbaar wordt, terwijl response time bepaalt hoe snel pixels van kleur veranderen.

Een goed afgestelde 144Hz-monitor met lage input lag kan daardoor responsiever aanvoelen dan een 240Hz-scherm dat minder goed is geoptimaliseerd. Voor het beste resultaat moeten deze factoren elkaar versterken.

Zelfs bij een hoge refresh rate spelen ook andere eigenschappen, zoals paneeltype en contrast, een rol in hoe prettig gamen aanvoelt.

Is 240Hz objectief beter dan 144Hz?

Technisch gezien wel: 240Hz verlaagt de frametijd en daarmee de display-latency. Dat voordeel is meetbaar en reproduceerbaar. Het is echter geen universeel voordeel voor iedereen.

Voor veel gamers is 144Hz al ruim voldoende en biedt het een uitstekende balans tussen prestaties, compatibiliteit en kosten. 240Hz is vooral relevant als je competitief speelt, hoge fps haalt en elk mogelijk millisecondevoordeel wilt benutten.

Ook de gebruikte paneeltechnologie kan invloed hebben op hoe een monitor presteert bij gaming.

Conclusie

Het verschil tussen 144Hz en 240Hz is geen kwestie van gevoel, maar van tijd. 240Hz verlaagt de frametijd van 6,94 ms naar 4,17 ms en kan daardoor snellere visuele updates en lagere display-latency bieden. Dat voordeel komt alleen tot zijn recht als je systeem genoeg frames levert en de rest van je setup daarop is afgestemd.

Voor de meeste gamers is 144Hz al een enorme stap vooruit. 240Hz is een technische verfijning daarbovenop, bedoeld voor wie competitief speelt en maximale responsiviteit nastreeft.